Nem normen en decoder inbouw.

NEM normen en decoder inbouw…

Tegenwoordig zijn zo’n beetje alle gelijkstroommodellen modellen voorzien van een connector voor het aansluiten van een locdecoder.
Ook de modellen van een jaar of 15 oud kunnen al een decoderconnector op de printplaat hebben zitten.
De standaard connectoren maken het inbouwen en vervangen van een locdecoder een stuk makkelijker.
In het begin waren er 2 type connectoren de 8-voudige van NEM652 en de 6-voudige van NEM 651.
Ondertussen zijn dat er wel al meer geworden en moet je dus goed opletten welk type connector er in de loc zit.
Decoders krijgen immers steeds meer functies met geluid, diverse schakelbare verlichting, beweegbare pantografen en op afstand bestuurbare koppelingen.
De 8-voudige connector van de NEM 652 is dan echt te weinig.
Dit heeft geresulteerd in connectoren met meer mogelijkheden: de 21MTC, de PluX serie en NEXT18.

Oudere modellen beschikken vaak nog niet over een NEM connector.
De decoders zijn ook zonder stekker te koop, maar dan wordt het meestal wat meer werk om alles in te bouwen.
Vaak zit er in de oudere modellen geen ruimte om de decoder te plaatsen.
Gelukkig worden de decoders steeds kleiner en makkelijker om in te bouwen.
In stoomlocomotieven en de wat kleinere modellen moet soms wel een klein stukje uit de kap of chassis gefraissed worden om de decoder in het model te krijgen.

NEM 651.
De kleinere NEM 651 connector word nog vaak gebruikt in Fleischmann HO producten en in de schaal N.
De decoders worden verkocht met draadjes en met een direct aan de decoder gesoldeerde stekker.
Deze vorm neemt maar heel weinig ruimte in, maar het nadeel van deze decoders is een wat beperkter vermogen.
In wat kleiner HO locomotieven zijn deze wel te gebruiken, mist het vermogen maar niet boven de 0,7A uitkomt.
Vanwege de beperkte ruimte is er geen rekening gehouden met extra functies en een aparte functiemassa.

De pinbezetting van de nem 652 connector:
1 – Oranje – Motoraansluiting 1 (rechts)
2 – Grijs – Motoraansluiting 2 (links)
3 – Rood – Voeding van de rails (rechts)
4 – Zwart – Voeding van de rails (links)
5 – Wit – Frontverlichting voor
6 – Geel – Frontverlichting achter

NEM 652.
De NEM 652 connector is ontwikkeld voor gelijkstroommodellen, maar kan ook zondermeer worden gebruikt op een Märklin baan.
Voorwaarde is wel dat de loc is voorzien van een gelijkstroommotor, zoals een hoogvermogenaandrijving of een Faulhaber. Vaak staat er op connector en stekker een klein stipje, dat geeft pin 1 (oranje)aan.
De aansluitingen van de connector zijn zo gekozen dat het per ongeluk verkeerd insteken van de stekker geen schade aan loc of decoder oplevert.

 

De pinbezetting van de nem 652 connector:
1 – Oranje – Motoraansluiting 1 (rechts)
2 – Geel – Frontverlichting achter
3 – Groen – Extra functie F1
4 – Zwart – Voeding van de rails (links)
5 – Grijs – Motoraansluiting 2 (links)
6 – Wit – Frontverlichting voor
7 – Blauw – Functiemassa
8 – Rood – Voeding van de rails (rechts)

NEM 658 – PluX
De PluX connector is op twee punten opvallend anders dan de MTC connector. Ten eerste zijn de pennen anders genummerd en zit de blinde pen op een andere plaats.
Ten tweede zit de stekker aan de decoder en de connector in de loc. Precies andersom dus.
De aansluitingen lijken slimmer gekozen. PluX is bedoeld voor modellen met een gewone gelijkstroommotor en houdt geen rekening met een C-Sinus motor. Zo zijn er meer functie-uitgangen beschikbaar.
In de PluX standaard is niet een enkele connector gedefinieerd, maar een hele serie.
In totaal zijn er vier varianten: PluX8, PluX12, PluX16 en PluX22. Decoders met minder functies kunnen toe met een kleinere stekker en minder ruimte.
In principe past elke decoder op elke stekker. Je zou dus een PluX8 in een PluX22 connector kunnen steken en andersom.
In het eerste geval benut je niet alle mogelijkheden van de loc en in het tweede gebruik je niet alle functies van de decoder.
Op de verpakking van de loc moet staan welke PluX connector erin zit.

Let bij het inbouwen van de connector goed op dat er geen verbinding mag zijn tussen de aansluitingen van de motor en het chassis of de rails.
De lampjes mogen wel aan een kant met het chassis worden verbonden, maar dan moet je de functiemassa niet aansluiten.
Het is beter om de lampjes volledig te isoleren en de functiemassa wel te gebruiken. Pas ook op dat de achterkant van de decoder of de connector geen metalen delen raakt.
Nieuwe gelijkstroomlocs worden meestal zonder decoder geleverd.
In de connector is dan een dummy stekker geplaatst, zodat de loc gewoon analoog kan rijden.

NEM 660 – MTC of 21MTC
De 21-polige MTC connector is gebaseerd op een kleinere 22-polige connector.
Om verkeerd aansluiten te voorkomen is één pennetje blind uitgevoerd.
De C-Sinus motor van Märklin kan via de connector worden aangestuurd; hiervoor zijn extra aansluitingen voor de motor en de sensoren opgenomen.
Helaas gaat dit wel ten koste van het aantal beschikbare functie-uitgangen en dat is precies de reden waarom andere fabrikanten de 21MTC niet zo zien zitten.
Märklin lijkt ook zelf steeds meer van de C-Sinus motor af te stappen.
Nog onduidelijk is de ‘Train Bus’. Blijkbaar is het de bedoeling om in de toekomst verschillende decoders in dezelfde trein met elkaar te laten communiceren.
De steker zit in de loc, aan de decoder komt een passende connector.
Een groot verschil met de NEM 652 connector is dat de decoder geen draden meer heeft; de connector zit altijd direct op de decoder gemonteerd.
Rond de stekker moet dan ook voldoende ruimte voor de decoder zijn. Naast de aansluitingen zijn daarom de afmetingen van de decoder vastgelegd.
Er zijn drie standaard maten van MTC decoders voorzien.
Maat 1 meet maximaal 20,5 x 15,5 mm, maat 2 hooguit 42,5 x 15,5 mm en maat 3 niet meer dan 30,0 x 22,0 mm. De decoder mag maximaal 6,5 mm dik zijn.

NEM 662 – NEXT18
NEXT18 worden vaak gebruikt in schaal N en TT en misschien in kleinere H0 modellen. De stekker op decoder is een klontje plastic die in de connectoren in de loc valt.
Zoals de naam al aangeeft, gaat deze standaard uit van 18 aansluitingen. Ze zijn zo gekozen dat het verkeerd insteken van decoder geen kortsluiting geeft.
Naast de aansluitingen voor een klassieke gelijkstroom of klok-ankermotor is er ruimte voor 7 functies.
Naast de NEXT18 is er weer een NEXT18S bedacht voor decoders met geluid. Bij zo’n decoder worden twee functie-uitgangen ingeruild voor een luidsprekeraansluiting.


De afmetingen van de decoder en de plaats van de stekker op de decoder zijn in NEM 662 vastgelegd.
Een NEXT18 decoder mag maximaal 15,0 mm lang x 9,5 mm breed x 2,9 mm dik zijn. Voor NEXT18S (met geluid dus) geldt een maximum van 25,0 mm lang x 10,5 mm breed x 4,1 mm dik.

Let bij het inbouwen van de connector goed op dat er geen verbinding mag zijn tussen de aansluitingen van de motor en het chassis of de rails.
De lampjes mogen wel aan een kant met het chassis worden verbonden, maar dan moet je de functiemassa niet aansluiten.
Het is beter om de lampjes volledig te isoleren en de functiemassa wel te gebruiken. Pas ook op dat de achterkant van de decoder of de connector geen metalen delen raakt.
Nieuwe gelijkstroomlocs worden meestal zonder decoder geleverd.
In de connector is dan een dummy stekker geplaatst, zodat de loc gewoon analoog kan rijden.